آشنایی با چراغ نما، انواع و کاربردهای آن

چراغ نما یک نوع سیستم روشنایی است که برای نورپردازی ساختمان‌ها در شب و تبدیل آن‌ها به جسمی قابل دید، استفاده می‌شود.

چراغ نما چیست؟

چراغ نما یا نورپردازی نما، گروهی از چراغ‌ها و سیستم‌های نوری است که به منظور روشن کردن ظاهر بیرونی سازه در هنگام شب، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در واقع، این نوع چراغ با این هدف طراحی شده است که ساختمان را به جسمی دیدنی در محیط شب، تبدیل کند. در ادامه، عمده کاربردهای اصلی چراغ نما را بررسی می‌کنیم.

کاربردهای چراغ نما چه هستند؟

چراغ نما را می‌توان برای کاربردهای خاصی در ساختمان استفاده کرد که موارد زیر از مهم‌ترین آن‌ها می‌باشند.

زیباسازی و جلوه بصری ساختمان: نورپردازی و چراغ در نمای ساختمان علاوه بر متمایز کردن ساختمان در شب، برای برجسته‌سازی اجزایی مانند ستون‌ها، قوس‌ها، بافت‌ها و ... استفاده می‌شود. همچنین، هویت بصری ساختمان در ساختمان‌های تجاری، توسط چراغ به کار رفته در نما، مشخص می‌شود.
افزایش ایمنی و امنیت: چراغ نما باعث روشن شدن محیط اطراف ساختمان و کاهش سایه و دید بهتر در دوربین‌های اطراف ساختمان می‌شود. به علاوه، این چراغ‌ها باعث می‌شوند که دید مسیرها، راه پله‌ها، ورودی‌ها، پارکینگ‌ها و ... بهتر شود.
کاربرد عملکردی در فضای معماری: چراغ‌های نما را می‌توان در ورودی اصلی ساختمان، محوطه و حیاط استفاده کرد. همچنین، با استفاده از این چراغ‌ها به مصالحی خاص مانند سنگ گرانیت، آجر نسوز و ... تاکید می‌شود.
طراحی هنری و مناسبتی: با استفاده از چراغ‌های نما در ساختمان‌های بزرگ و مراکز عمومی، می‌توان نورهای رنگی خاص ایجاد کرد. همچنین، می‌توان از آن‌ها در جشن‌ها و رویدادهای ملی، برای طراحی‌های ویژه استفاده کرد.
کاربرد فنی و عمرانی: معماران می‌توانند از چراغ نما برای نشان دادن خطوط و حجم اصلی ساختمان، استفاده کنند. همچنین، نور موجود در چراغ‌های نما به گونه‌ای است که به صورت مستقیم نمی‌تابد و نور به صورت کنترل شده ساطع می‌شود.

استفاده از چراغ نما برای ظاهر ساختمان

دسته بندی چراغ نما و انواع آن

چراغ نما انواع متفاوتی دارد که بر اساس نوع نصب، تکنولوژی و کاربرد به دسته‌های گوناگون، تقسیم می‌شوند. در ادامه، انواع چراغ نما را به تفصیل بررسی خواهیم کرد.

دسته بندی چراغ نما بر اساس نوع نصب و محل قرار گرفتن

رایج‌ترین نوع دسته‌بندی چراغ‌های نما، بر اساس نوع نصب آن‌ها می‌باشد. بر همین اساس، چندین نوع چراغ برای نما وجود دارد.

چراغ دفنی: این دسته از چراغ‌ها در کف‌پوش‌ها تعبیه شده و نور آن‌ها به سمت بالا است. ویژگی اصلی این چراغ‌ها حرفه‌ای بودن و پنهان بودن منبع نور است. باید توجه داشت که نصب این دسته از چراغ‌ها مستلزم کابل‌کشی خاص و عایق‌بندی حرفه‌ای است.
چراغ وال واشر: چراغ‌های نما از نوع وال واشر به صورت خطی بوده و نور را به شکل یکنواخت روی سطح دیوار ساطع می‌کند. ویژگی اصلی این چراغ‌ها ایجاد نمایی یکنواخت و پوشاندن بخش وسیعی از سطح، با نور ملایم است.
چراغ‌ ریلی و نقطه‌ای: ویژگی اصلی این دسته از چراغ‌ها، تاکید بر عناصر خاص و ایجاد کنتراست نوری بوده و بر جزئیات خاص معماری مانند ستون‌ها، مجسمه‌ها و ... تمرکز دارند.
چراغ خطی: در این چراغ‌ها از نوارهای LED برای ایجاد خطوط نوری دقیق در لبه‌ها، زیر بالکن‌ها و شیارها، استفاده می‌شود. این چراغ‌ها می‌توانند ظاهری مدرن و خطوط هندسی مشخصی را ایجاد کنند.
چراغ آویز یا سرلوله: قدیم‌ترین نوع چراغ نما، چراغ آویزی یا سرلوله است که از سقف یا دیوار آویزان شده و در کنار مزایای خود، جنبه تزئینی نیز دارد.

دسته بندی چراغ نما بر اساس تکنولوژی و منبع نور

انواع چراغ نما، معمولاً از فناوری LED استفاده می‌کنند. اما در نوع استفاده از این LED با هم تفاوت دارند.

چراغ LED SMD: این نوع چراغ، معمول‌ترین نوع مورد استفاده در روشنایی‌های عمومی و وال واشرها می‌باشد.
چراغ COB: این نوع از چراغ مورد استفاده در نما دارای نور قوی‌تر و متمرکز بوده و روی جزئیات ساختمان، تاکید دارد.
چراغ RGB/RGBW: ویژگی این چراغ‌ها تغییر رنگ بوده و برای نورپردازی دینامیک و فصلی مناسب هستند.

چراغ نما نصب شده در دیوار محوطه

دسته بندی چراغ نما بر اساس کاربرد و استانداردها

چراغ‌های نما، بر اساس کاربردی که دارند در چندین نوع دسته‌بندی می‌شوند.

چراغ‌ دکوراتیو: جهت زیبا سازی و جلوه دادن به ساختمان، از چراغ‌های دکوراتیو استفاده می‌شود.
چراغ امنیتی: از این نوع چراغ‌ها که دارای نور قوی‌ای هستند، برای تامین روشنایی کافی در اطراف ساختمان، استفاده می‌شود.
چراغ آب‌بندی شده: چراغ‌های نما، به ویژه موارد مورد استفاده در فضاهای باز و محوطه‌ها باید دارای درجه حفاظتی بالایی باشند. در این صورت، از نفوذ آب و گرد و غبار به آن‌ها جلوگیری می‌شود.

نکات مهمی که باید در طراحی و اجرای چراغ نما رعایت شوند

انواع چراغ نما را باید با توجه به برخی نکات مهم تهیه کرده و مورد استفاده قرار داد.

توجه به اهداف و طراحی چراغ‌های نما

در هنگام تهیه‌ی چراغ‌های نما باید به اهداف و نوع طراحی آن توجه داشت. برای مثال، باید توجه داشت که هدف از نصب این چراغ برای زیباسازی، تمرکز بر یک جلوه‌ی معماری، روشنای امنیتی یا ... است. همچنین، نورپردازی و استفاده از چراغ‌های نما باید با سبک معماری ساختمان، متناسب باشد. روشنایی چراغ‌های نما نباید زننده و خیره‌کننده باشد.

توجه به مشخصات فنی چراغ‌های نما

انواع چراغ نما را باید با توجه به مشخصات فنی آن خریداری کرد. موارد زیر از مشخصات فنی مهم این چراغ‌ها، هستند.

شاخص نفوذ رنگ: استفاده از چراغ‌هایی با CRI بالاتر از ۸۰ برای نشان دادن بهتر رنگ مصالح، مناسب است.
نور گرم: منظور از نور گرم ایجاد حس صمیمیت و آرامش است که بیشتر برای فضاهای مسکونی استفاده می‌شود.
نور طبیعی/خنثی: این نور برای ساختمان‌های اداری مناسب بوده و حس مدرن‌تر و وضوح بیشتری ایجاد می‌کند.
شدت نور: باید توجه داشت که سطح نور باید متناسب با محیط باشد. برای مثال، نور زیاد در مناطق مسکونی آزار دهنده است اما در مناطق تجاری، جلب توجه می‌کند.
زاویه پرتاب نور: انتخاب صحیح زاویه پرتاب نور بسیار مهم است. برای مثال، نور باریک، متوسط یا وسیع، هر کدام در مواردی کاربرد دارند.

دوام و مقاومت محیطی

توجه به درجه حفاظت چراغ، جنس بدنه، مقاومت به خوردگی و نوع لامپ مورد استفاده در تهیه‌ی چراغ نما حائز اهمیت است.

نصب و نگهداری

چراغ نما باید با توجه به شیوه‌ی نصب آن (توکار، روکار یا آویز) خریداری شود. همچنین، توجه به دسترسی ساده به آن برای سرویس، تعمیر یا تعویض، حائز اهمیت است.

چراغ نما برای ایمنی بیشتر ساختمان

سوالات متداول در خصوص چراغ نما

انواع چراغ نما را می‌توان سیستمی مناسب برای روشنایی، زیباسازی و ... استفاده کرد. در ادامه به چند نمونه سوال متداول در خصوص چراغ‌های نما پاسخ می‌دهیم.