آشنایی با کلید فیوز مینیاتوری سه پل و عملکرد آن
کلید فیوز مینیاتوری سه پل چیست و ساختار و عملکرد آنها چگونه است؟
کلید فیوز مینیاتوری سه پل از حیاتیترین اجزای سیستمهای برقی است و به منظور محافظت از وسایل و کابلها در برابر خطاهای جریان، مورد استفاده قرار میگیرد. کلید فیوز مینیاتوری دستگاهی الکترومکانیکی با ابعاد کوچک است که میتوان آن را روی ریلهای استاندارد در تابلوهای برق نصب کرد. کلید فیوز مینیاتوری، دارای کلیدی است که قابل بازنشانی بوده و در حین خرابی برخلاف سایر کلیدها نیازی به تعویض نداشته و میتوان پس از رفع خطا، آن را مجدداً نصب کرد.
کلید فیوز مینیاتوری سه پل برای استفاده در سیستمهای قدرت سه فاز طراحی شده و قادر است به طور همزمان سه هادی فاز را قطع و وصل کند. در صورتی که، در یکی از فازها خطایی روی دهد، مکانیزم کلید باعث قطعی هر سه فاز خواهد شد. در این صورت، از عدم تعادل فاز جلوگیری خواهد شد. کلید فیوز مینیاتوری سه پل میتواند در صورت عبور جریان از حد مجاز (به علت خرابی موتور یا خطا در سیمکشی)، مدار را قطع کند. این امر از بروز خطراتی مانند آتشسوزی یا سوختن وسیلهی برقی، جلوگیری میکند.
کلید فیوز مینیاتوری سه پل
ساختار کلید مینیاتوری سه پل
کلید فیوز مینیاتوری سه پل دارای چندین جزء اصلی است که در ادامه به بررسی آنها و عملکردی که دارند، میپردازیم.
- محفظه عایق: بدنه یا محفظه عایق جزئی از کلید فیوز مینیاتوری است که از مواد پلاستیکی مقاوم ساخته شده و در مقابل حرارت و آتش عایق بوده و تمامی اجزای داخلی را محافظت خواهد کرد.
- اهرم قطع و وصل: این اهرم که با نام دسته عملگر نیز شناخته میشود به منظور روشن و خاموش کردن دستی کلید به کار میرود و نشان دهندهی قطع شدن خودکار نیز میباشد.
- اتصال دهندههای اصلی: کنتاکتها یا اتصال دهندههای اصلی در کلید فیوز مینیاتوری سه پل، نقاط اتصال متحرک و ثابتی هستند که وظیفهی هدایت جریان را داشته و در حین خطا از هم جدا میشوند.
- رله مغناطیسی: رله مغناطیسی که سیمپیچی ضخیم با تعداد دور کم است، وظیفهی حفاظت در برابر اتصال کوتاه را بر عهده دارد.
- رله حرارتی: نوار بیمتال یا رله حرارتی، نیز مانند سیمپیچ مغناطیسی، بخشی از مکانیزم حفاظت را بر عهده دارد. رله حرارتی از دو فلز با ضرایب انبساط حرارتی مختلفی ساخته شده و کار حفاظتی در برابر اضافه بار را انجام میدهد.
- محفظه خاموش کننده قوس: این جزء که با نام جرقهگیر نیز شناخته میشود، متشکل از صفحات فلزی موازیای است که میتوانند قوس الکتریکی ایجاد شده در حین جدا شدن کنتاکتها در شرایط خطا را، بشکنند و دستگاه را خنک نگه دارند.
- قفل مکانیکی: مکانیزم قطع یا قفل مکانیکی، مجموعهای از فنرها و قفلها است که به وسیلهی نوار بیمتال یا سیمپیچ مغناطیسی آزاد میشود و بلافاصله، دستگیره و کنتاکتها را باز خواهد کرد.
کلید فیوز مینیاتوری سه پل و کارکردهای آن
کلید مینیاتور سه پل در چه جاهایی استفاده میشود؟
کلید فیوز مینیاتوری سه پل در مدارهای سه فاز استفاده میشود و از وسایل و تجهیزات برقی در برابر اتصال کوتاه و اضافه بار محافظت میکند. در ادامه، کاربردهای آن را به تفصیل مورد بررسی قرار خواهیم داد.
حفاظت از مدارهای سه فاز
در واقع، اصلیترین و مهمترین کاربرد کلید فیوز مینیاتوری، حفاظت از مدارهای سه فاز است. کلید فیوز مینیاتوری در مدارهای سه فاز مانند تابلوهای برق کارخانه، تاسیسات تهویه مطبوع بزرگ (چیلر، کولر گازی و ...)، آسانسورها و پمپهای سه فاز و موتورهای الکتریکی سنگین استفاده میشود. در این مدارها، هر فاز دارای جریانی جداگانه بوده و کلید فیوز مینیاتوری سه پل میتواند هر سه جریان را به طور همزمان قطع یا وصل کند.
حفاظت در برابر اتصال کوتاه بین فازها یا فاز به نول/زمین
کلید فیوز مینیاتوری با مکانیزمی که دارد میتواند در صورت وجود اتصال کوتاه، مدار را بلافاصله قطع کرده و مانع از بروز آسیب به تجهیزات الکتریکی شود. اتصال کوتاه زمانی روی میدهد که جریان زیادی بین دو فاز، جاری شود. اما آنچه کلید فیوز مینیاتوری سه پل را متفاوت میسازد، این است که این کلید فیوز قابلیت قطع همزمان هر سه فاز را دارد. این امر به دلیل عدم باقی ماندن یک یا دو فاز و حفظ تقارن در مدار سه فاز، اهمیت دارد.
بهعلاوه، ممکن است جریان از فاز به نول یا زمین تخلیه شود. در این صورت، اگر مدار سه فاز فاقد نول باشد، جریان تنها در همان فاز درگیر، زیاد میشود. اما کلید فیوز مینیاتوری سه پل باز هم هر سه فاز را با هم قطع میکند. اگر مدار شامل نول باشد، اما کلید سه پل نول نداشته باشد، نول باقی مانده و کلید میتواند کل فازها را قطع کند.
کلید فیوز مینیاتوری سه پل برای محافظت از تجهیزات الکتریکی
حفاظت در برابر اضافه بار
در این حالت، اگر جریان بیش از حد مجاز شود و برای مدتی طولانی در این وضعیت بماند، بخش حرارتی کلید که با نام بیمتال نیز شناخته میشود، گرم شده و باعث قطع شدن مدار خواهد شد.
تفکیک فازها و کنترل کلی مدار سه فاز
کلید مینیاتوری سه پل در تابلوهای کنترل میتواند تمامی فازها را قطع کند تا در حین سرویس یا تعمیر، آسیبی متوجهی وسیله برقی نشده و خطراتی مانند آتشسوزی رخ ندهد.
کاربرد در ورودی تابلوهای توزیع و زیر تابلوها
کلید فیوز مینیاتوری در ورودی تابلو برق سه فاز مورد استفاده قرار میگیرد تا بتواند از کل مدار محافظت کرده و در صورت بروز مشکل در هر فاز، کل مدار را به طور همزمان قطع کند.
مزایا و معایب کلید فیوز مینیاتوری سه پل
کلید فیوز مینیاتوری سه پل دارای مزایایی است که از آن جمله میتوان به حفاظت همزمان سه فاز و عملکرد سریع و ایمن اشاره داشت. حفاظت دقیق از وسایل نیز مزیت دیگری از این کلیدها میباشد. همچنین، ایمنی بالا و داشتن نشانگر وضعیت نیز از دیگر مزایای این نوع کلید فیوز است. علاوه بر مزایایی که کلید فیوز مینیاتوری دارد، معایبی را نیز خواهد داشت. از مهمترین آنها، حساسیت به نوسانات، ظرفیت قطع محدود و اشغال فضای بیشتر نسبت به سایر کلیدها است. همچنین، این نوع کلید فیوز، گرانتر از کلیدهای دیگر نیز میباشد.
نصب و تعمیر کلید فیوز مینیاتوری سه پل
کلام آخر در خصوص کلید فیوز مینیاتوری سه پل
کلید فیوز مینیاتوری سه پل، فیوزی اتوماتیک است. این کلید فیوز جهت حفاظت از تجهیزات الکتریکی مورد استفاده قرار میگیرد. در واقع، استفاده از این کلید فیوز باعث میشود که از تجهیزات الکتریکی در برابر خطایی مانند اتصال کوتاه یا اضافه بار، محافظت شود.
