دسته بندی انواع هواکش و فن و کاربرد آنها
تعریف هواکش و فن
هواکش و فن از ابزارهای اصلی در مدارهای تهویه بوده و در ایجاد شرایطی بهینه و همچنین، در راستای بهبود هوا، بسیار مفید هستند. هواکش و فن میتوانند با انتقال هوای نامطبوع محیط به خارج و جابجا کردن آن، باعث ایجاد هوای مطلوب در فضا شوند.
انواع هواکش و فن و دستهبندی آنها
هواکش و فن در انواع مختلف طراحی شده است که هر کدام از آنها برای کاربرد خاصی میباشند. بنابراین، انواع هواکش و فن را میتوان به دو دستهی کلی تقسیم کرد.
دستهبندی هواکش و فن بر اساس محل کاربرد
هواکش و فن بر اساس محلی که در آنجا مورد استفاده قرار میگیرد، به چند دسته اصلی تقسیم میشود.
- هواکشها و فنهای خانگی: این دسته از هواکشها و فنها برای استفاده در منازل و فضاهای مسکونی طراحی شدهاند. این هواکشها بر روی دیوار، سقف یا پنجره نصب شده و میتوانند رطوبت و بوی نامطبوع را از بین برده و هوایی سبک و مطلوب را جایگزین کنند. هواکشها و فنهای خانگی ویژگیهایی را دارا میباشند. از جمله این ویژگیها، داشتن سنسور رطوبت و جلوگیری از رشد قارچ و کپک (مانند هواکش حمام) و داشتن قدرت مکش بالا و فیلترهای قابل شستشو (مانند هواکش آشپزخانه)، هستند.
- هواکش و فن ساختمانی و صنعتی سبک: فضاهایی مانند مغازهها، دفاتر اداری، کارگاههای کوچک، پارکینگ و فضاهای تجاری به نوعی از هواکش نیاز دارند که قدرت تهویهی بالاتری داشته باشد. این نوع هواکشها خود به صورت کانالی یا محوری میباشند. هواکشها و فنهای کانالی را میتوان در داخل مجاری تهویه نصب کرد. این نوع هواکش برای کار در برابر فشار استاتیک کانال، طراحی شده است. هواکش محوری نیز روی دیوارهای خارجی نصب شده و میتواند حجم زیادی از هوای داخل فضا را با هوای بیرون، جابجا کند.
نصب هواکش و فن در حمام
- هواکش و فن در سیستمهای تهویه صنعتی: این نوع از هواکشها برای محیطهای بزرگی طراحی شدهاند که در آنجا آلایندههای بسیاری (مانند دود، گرد و غبار، بخار شیمیایی و ...) وجود دارد. این دسته از هواکشها در چند نوع طراحی شدهاند. نوع اول، هواکشهای سانتریفیوژ هستند که در محیطهایی مانند کارخانجات، کورهها و سیستمهای انتقال مواد پودری استفاده میشوند. آنها میتوانند بر مقاومتهای سیستمی بسیار زیاد و ساختارهای فلزی مقاوم، غلبه کنند. نوع دوم هواکشهای تونلی یا طولی هستند که معمولاً در گلخانههای بزرگ، سالنهای پرورش دام یا تونلها، استفاده میشوند. این هواکشها میتوانند جریان هوای قوی و یکنواختی را در طول یک محور بلند، به وجود آورند. دستهی بعدی هواکشهای ضد انفجار هستند که در محیطهایی مانند پتروشیمی یا کارگاههای رنگکاری، که گازهای قابل اشتعال یا مواد منفجره وجود دارند، استفاده میشوند.
دستهبندی هواکش و فن بر اساس نوع عملکرد
هواکش و فن را میتوان بر اساس مکانیسمی که جهت جابجایی هوا داشته و نوع عملکردشان به چند دستهی اصلی تقسیم کرد.
- هواکشها و فنهای محوری: این فنها پره محور بوده و میتوانند هوا را به موازات محور چرخشی، جابجا کنند. پرههای موجود در این فن، هوا را به جلو هل داده و برای جابجایی حجم بالای هوا با فشار نسبتاً کم، کاربردی هستند. از جمله فنهای محوری میتوان به فن کوچک خانگی و فن موجود در کامپیوتر، اشاره داشت.
انواع هواکش و فن صنعتی
- فنهای گریز از مرکز: یکی از انواع هواکش و فن که در دستهبندی آنها بر اساس عملکردشان قرار گرفته است، فن گریز از مرکز میباشد. ویژگی اصلی این فنها جریان شعاعی است. آنها میتوانند هوا را جذب کرده و با استفاده از نیروی گریز از مرکز (ایجاد شده توسط پرههای چرخان)، آن را به محیط فن پرتاب کرده و سپس، از طریق خروجی، به بیرون هدایت کنند. این دسته از فنها را معمولاً در سیستمهای صنعتی، کورهها، داکت اسپلیت، هواساز و سیستمهای دمندهی فشار قوی استفاده میکنند.
- فنهای جریان مخلوط: در این فنها ترکیبی از جریان محوری و گریز از مرکز وجود دارد. لذا، هوای جابجا شده توسط آنها، هم محوری و هم شعاعی است. این دسته از فنها در سیستمهایی کاربرد دارند که باید در یک فضای کوچک (مانند مجتمعهای تجاری یا صنعتی با محدودیت فضا)، فشاری متوسط رو به بالا ایجاد شود.
نکاتی که باید در خرید هواکش و فن به آنها توجه داشت
خرید هواکش و فن باید با توجه به نکاتی انجام شود. توجه به این نکات، میتواند کاربر را به سمت انتخاب و خرید درست این محصول سوق دهد.
انواع هواکش و فن برای سیستمهای صنعتی
- توان و ظرفیت تهویه: کسانی که قصد خرید هواکش و فن را دارند، باید بتوانند توان فن را در جابجایی هوا، بسته به محلی که در هواکش در آنجا نصب میشود، محاسبه کنند. این محاسبه میتواند به صورت تقریبی یا چک کردن جدول راهنما، باشد. برای مثال، فن خریداری شده باید بتواند در یک فضای مسکونی مانند حمام، کل حجم هوای فضا را در هر دقیقه، چندین مرتبه تعویض کند. همچنین، فن مورد استفاده در آشپزخانه باید دارای میزان جابجایی هوای بالاتری، باشد. کاربران میتوانند با چک کردن برچسب روی محصول نیز ظرفیت فن را با فضای مورد استفاده، مطابقت دهند.
- سطح نویز: صدای فن و هواکش میتواند در محیط مسکونی آزار دهنده باشد. لذا، باید پیش از خرید به میزان صدای تولیدی فن که بر اساس دسی بل است، توجه داشت.
- کیفیت ساخت: کیفیت ساخت هواکشها و فنهای مورد استفاده میتواند روی طول عمر محصول و مواردی مانند صدای آن تاثیر داشته باشد.
- ویژگیهای مازاد: کاربران میتوانند در حین خرید هواکش و فنبه مواردی مانند تایمر خاموش شدن و سنسور رطوبت که تنها در صورت وجود رطوبت بیش از حد مجاز، فعال میشود نیز، توجه داشته باشند.
استفاده از هواکش و فن در گلخانهها
سوالات متداول در خصوص هواکش و فن
در ادامه به چند نمونه سوال متداول در خصوص هواکش و فن پاسخ میدهیم.
تفاوت هواکش و فن چیست؟
هواکش و فن معمولاُ به جای هم استفاده میشوند. اما، در کل هواکش برای خارج کردن هوای آلوده و فن برای ایجاد هوای مطلوب به کار میروند.
فن حمام را در کجا نصب کنیم؟
بهترین مکان برای نصب فن حمام، معمولاً در سقف و نزدیک به منبع ایجاد رطوبت، مانند بالای دوش یا وان، میباشد. همچنین، فن باید از دریچهی ورودی هوای تازه به حمام، دور باشد.
آیا نصب فن نیاز به کانالکشی دارد؟
هواکش و فن مورد استفاده بسته به نوع خود، روی دیوار، سقف یا پنجره نصب میشوند. برخی از انواع آن ّفن کانالی) برای عملکرد بهتر، نیاز به کانال خواهند داشت.
